New technology and Best Practice in Library Services & Digital Era

Best Practice จาก California State University

1 งานด้านเทคนิคของบรรณารักษ์
1.1 Prompt Cat. (การซื้อรายการบรรณานุกรมจาก OCLC)
1.2 Consortium Buying Power of Databases (จับมือร่วมกับหน่วยงานห้องสมุดอื่นๆ ในการซื้อฐานข้อมูลจากต่างประเทศ)
1.3 Explosion of Full-Text Linking in Database (การเชื่อมโยงฐานข้อมูลที่บอกรับ ให้สามารถค้นหาฐานข้อมูลแบบ fulltext ได้)
1.4 Partnering witk Worldcat for last ILL. (เข้าร่วมกับ Worldcat ในการแชร์ข้อมูล เพื่อให้เกิดความร่วมมือระหว่างห้องสมุดในท้องถิ่น)
1.5 Reference Statistics Software (เก็บข้อมูลจากบริการตอบคำถามมาแล้วประมวลผลหาความต้องการที่แท้จริงของห้องสมุด)
1.6 Library Instruction Request form (แบบฟอร์มขอบรรณารักษ์ไปช่วยในการสอน)

2. งายบริการผู้ใช้ห้องสมุด
2.1 IM Chart Reference (บริการตอบคำถามออนไลน์ตลอด 24 ฃั่วโมง)
2.2 Software to Control All Lab Screens (โปรแกรมที่ใช้ในการควบคุมหน้าจอคอมพิวเตอร์ในห้องสมุด)
2.3 Specialized Guides (แนะนำข้อมูลเพื่อช่วยในการสืบค้นเฉพาะเรื่อง)
2.4 Specialized Tutorials (เทคนิคในการสอนใช้ข้อมูลเฉพาะเรื่อง)
2.5 RefWorks Plug In and Workshop (โปรแกรมที่ใช้ในการสร้างบรรณานุกรมที่ถูกต้อง)
2.6 Outreach to International Student (แนะนำและสอนการใช้ห้องสมุดให้กับผู้ใช้บริการ)
2.7 International Partnership (สร้างความร่วมมือกับหน่วยงานระดับนานาชาติ)

การให้บริการเชิงรุก
1. สถานที่ในการให้บริการตอบคำถาม
2. การแนะนำบริการตอบคำถามให้ผู้ใช้บริการรู้จัก
3. เพิ่มแหล่งบริการค้นคว้าหาข้อมูลใหม่ๆในห้องสมุด
4. เพิ่มการศึกษาให้ผู้ใช้บริการมากๆ

ยุคดิจิตอล (Digital Era)
          หมายถึง ยุคที่ใช้ข้อมูลเพื่อการสื่อสาร โดยการแลกเปลี่ยน โอนถ่าย หรือ เคลื่อนย้าย

การวัดผลประเมินผล & ห้องสมุด

การวัดผล      
          การวัดผล หรือ Measurement หมายถึง การกำหนดวัตถุสิ่งของ เหตุการณ์ ปรากฏการณ์ หรือพฤติกรรมต่างๆให้อยู่ในรูปของตัวเลข แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ
          1. การวัดผลทางตรง
          2. การวัดผลทางอ้อม
                    2.1 ด้านสติปัญญา
                    2.2 ด้านความรู้สึก
                    2.3 ด้านทักษะกลไก
การประเมินผล
          การประเมินผล หรือ Evaluation หมายถึง การเก็บรวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูลข้อเท็จจริงที่ได้มาใช้ในกระบวนการตัดสินใจ
          ประโยชน์ของการประเมิน
                    1. รู้ความบกพร่องของการทำงานแล้วมีการแก้ไข ปรับปรุง พัฒนางานให้ดีขึ้นและมีประสิทธิภาพมากขึ้น
                    2. เพื่อใช้ในการวางแผนและพัฒนาบุคลากร
                    3. เพ่อใช้ในการวิเคราะห์ จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส และอุปสรรคของหน่วยงานหรือองค์กร

การประกันคุณภาพ 
          การประกันคุณภาพ หมายถึง การดำเนินการตามมาตรการหรือระบบที่กำหนดไว้เพื่อสร้างความมั่นใจต่อสังคมว่าหน่วยงานหรือสถาบันนั้นๆมีคุณภาพและได้รับการรองรับมาตรฐาน
          ห้องสมุดเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญ จำเป็นที่จะต้องมีบุคลากรที่มีคุณภาพ มีความรู้ความสามารถ ในการให้บริการกับกลุ่มผู้ใช้เป้าหมายให้เกิดความพึงพอใจได้ และช่วยขับเคลื่อนการทำงานให้เป็นไปในทิศทางเดียวกันและตรงกับวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ เพื่อความสำเร็จขององค์กร บรรณารักษ์ต้องรู้หลักการจัดงบประมาณให้เกิดประโยชน์และคุ้มค่าสูงสุด อีกทั้งมีการประเมินคุณภาพทุกขั้นตอนของการทำงาน เพื่อการพัฒนาศักยภาพในการบริหารจัดการห้องสมุด โดยเฉพาะความพึงพอใจจากการเข้าใช้บริการของผู้ใช้ห้องสมุด


ห้องสมุด มีอยู่ 5 ประเภท ดังนี้
          1. หอสมุดแห่งชาติ
          2. ห้องสมุดประชาชน
          3. ห้องสมุดโรงเรียน
          4. ห้องสมุดมหาวิทยาลัย
          5. ห้องสมุดเฉพาะ


การดำเนินงานของห้องสมุด
          1. งานบริหาร ได้แก่ งานสารบรรณ งานบุคลากร งานการเงินและวัสดุ งานพิมพ์เอกสาร งานประชาสัมพันธ์ งานบันทึกสถิติต่างๆและรายงาน
          2. งานเทคนิค ได้แก่ งานจัดหา งานลงทะเบียน งานวิเคราะห์เลขหมู่ งานจัดเตรียมวัสดุเพื่อให้บริการ งานทำบัตรรายการ งานบำรุงรักษาวัสดุสิ่งพิมพ์ งานวารสารและหนังสือพิมพ์ งานทำบัตรดรรชนีวารสาร งานจัดทำกฤตภาค งานเย็บเล่มวารสาร งานจัดทำแผ่นภาพ
          3. งานบริการ ได้แก่ งานบริการผู้อ่าน บริการยืมคืน บริการตอบคำถาม บริการหนังสือจอง บริการจองหนัง บริการจุลสาร กฤตภาค งานจัดชั้นหนังสือ งานโสตทัศนูปกรณ์ งานจัดป้ายนิเทศ งานปฐมนิเทศการใช้ห้องสมุด งานบริการหนังสือและสิ่งพิมพ์อื่นๆ

งานบริการของห้องสมุด
          - บริการหลัก
          - บริการเสริม

งานบริการสารสนเทศในอนาคต
- Online world (โลกออนไลน์ ไม่ว่าจะทำอะไรก็สะดวก รวดเร็ว ออนไลน์กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต) เช่น โฆษณา ITC DTAC
- Online Stop Service (บริการแบบจุดเดียวเบ็ดเสร็จ ประหยัดเวลา)เช่น Trove
- Collaboration Service (การร่วมมือกันในการให้บริการ) เช่น CMUL Service
- WAN - PULINET - THAILIS - TLA - ALIA - ALA เช่น IFLA net
- Social Medias (สังคมออนไลน์ การตอบสนองสังคมหลากหลายทิศทาง) เช่น Facebook, Twitter, Youtube
- Green Technology (เทคโนโลยีไอทีเพื่อสิ่งแวดล้อม) เช่น Youtube

ห้องสมุด 3 ดีของ สนักงาน กศน. 
          ดีที่ 1 ห้องสมุดดี
          ดีที่ 2 บรรยากาศดี
          ดีที่ 3 บรรณารักษ์ดี
                           บรรณารักษ์ต้องมีจิตบริการ คือ มีทัศนคติเชิงบวกกับงานบริการ มีจิตบริการ ยิ้มแย้มแจ่มใส ไม่เลือกปฏิบัติ รู้ลึก รู้รอบ รู้กว้าง รู้ไกล ทันสมัย มีความคิดสร้างสรรค์ ใฝ่เรียน ใฝ่รู้ รักการอ่าน รักการค้นคว้า มีบุคลิกภาพที่ดี กระตือรือร้น มีความสุขในการทำงาน

** IP หรือ Information Professional หมายถึง การเป็นบรรณารักษ์หรือนักสารสนเทศที่มีความเชี่ยวชาญในการทำงานเฉพาะด้าน

บรรณารักษ์ & การประเมิน

ทักษะและสมรรถนะของบรรณารักษ์ยุคใหม่

ทักษะด้านบุคลิกภาพ(Personal Skills)
1. มีการคิดวิเคราะห์ (Analytical)
2. มีความคิดสร้างสรรค์ (Creative)
3. มีความรู้ทางเทคนิค (Technical)
4. มีความยืดหยุ่น (Flexible)
5. มีการคิดไตร่ตรอง (Reflective)
6. มีความสามารถในการจัดการกับผู้ใช้ (Able to deal with a range of users)
7. มีการหาข้อมูลตลอดเวลา (Detective - Like)
8. มีความสามารถในการปรับตัว (Adaptable)
9. มีความสามารถในการตอบสนองความต้องการของผู้ใช้ได้อย่างรวดเร็ว (Responsive others' needs)
10. มีความกระตือรือร้น (Enthusiastic)
11. มีความตื่นตัว (Self - motivated)

ทักษะทั่วไป (Generic Skills)
1. มีความรู้เกี่ยวกับสารสนเทศ (Information Literacy)
2. มีความสามารถในการติดต่อสื่อสาร (Communication)
3. มีการคิดแบบวิพากษ์วิจารณ์ (Critical Thinking)
4. มีความสามารถในการทำงานเป็นทีม (Teamwork)
5. มีจริยธรรมและความรับผิดชอบทางสังคม (Ethics and Social Responsibility)
6. มีความสามารถในการแก้ไขปัญหา (Problem Solving)
7. มีภาวะความเป็นผู้นำ (Leadership)

กฎระเบียบ-ความรู้เฉพาะด้าน (Discipline - Specific knowledge)
1. ข้อมูลของข้อมูล (Metadata)
2. การพัฒนาฐานข้อมูล (Database Development and DBMS)
3. ความต้องการของผู้ใช้ (User needs)
4. การจัดเก็บและรักษาสื่อดิจิตอล (Digital Archiving and Preservation)
5. การพัฒนาการเก็บรวบรวมสารสนเทศ (Collection Development)
6. ระบบการจัดการข้อมูล (Content Management System)


การประเมิน
          การประเมิน หมายถึง การวัดผลการดำเนินงานของกิจกรรม แล้วนำผลดังกล่าวมาปรับใช้ในการวางแผนการทำงานครั้งต่อไป เพื่อให้การทำงานมีประสิทธิภาพมากขึ้น ซึ่งการประเมินจากผู้ใช้ถือเป็นส่วนสำคัญในการพัฒนาองค์กร
               ประเภทของการประเมิน
               1. แบ่งตามการประเมินค่า
                   1) การประเมินโดยยึดวัตถุประสงค์เป็นหลัก
                   2) การประเมินโดยไม่ยึดวัตถุประสงค์เป็นหลัก
               2. แบ่งตามลำดับเวลาที่ประเมิน
                   1) การประเมินก่อนเริ่มโครงการ
                   2) การประเมินระหว่างโครงการ
                   3) การประเมินหลังการดำเนินงาน
                   4) การประเมินผลกระทบ
               3. แบ่งตามจุดมุ่งหมายของการประเมิน
                   1) การประเมินเพื่อปรับปรุงหรือการประเมินความก้าวหน้า
                   2) การประเมินเพื่อสรุปผล
               4. แบ่งตามรูปแบบการประเมิน
                   1) การประเมินที่ยึดจุดมุ่งหมายเป็นหลัก
                   2) การประเมินที่เน้นการตัดสินคุณค่า
                   3) การประเมินที่เน้นการให้ข้อมูลเพื่อการตัดสินใจ
          แบบสอบถาม หมายถึง เอกสารที่ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการรวบรวมข้อเท็จจริงหรือความคิดเห็นจากกลุ่มเป้าหมายที่ต้องการสอบถาม โดยการรวบรวมข้อมูลอย่างมีหลักเกณฑ์และเป็นระบบ        
          โครงสร้างของแบบสอบถาม
              1. หนังสือนำหรือคำชี้แจง
              2. คำถามเกี่ยวกับข้อมูลส่วนตัว
              3. คำถามเกี่ยวกับคุณลักษณะหรือตัวแปรที่จะวัด
          หลักการสร้างแบบสอบถาม
              1. มีความสอดคล้องกับการประเมิน
              2. ใช้ภาษาที่เข้าใจง่าย
              3. ใช้คำถามที่กะทัดรัด ได้ใจความ
              4. แต่ละคำถามมีนัยเพียงประเด็นเดียว
              5. ไม่ควรใช้คำย่อ
              6. ไม่ควรชี้นำให้ตอบไปในทิศทางใดทิศทางหนึ่่ง
              7. หลีกเลี่ยงคำถามที่ทำให้ผู้ตอบเกิดความลำบากใจที่จะตอบ
              8. คำตอบที่ให้เลือกต้องมีความชัดเจนและครอบคลุมคำตอบทั้งหมด
              9. ไม่ควรถามคำถามมากเกินไป ควรถามในประเด็นที่สำคัญ
              10. คำถามต้องมีความน่าสนใจ เพื่อกระตุ้นให้ผู้ใช้อยากตอบ